OBSZAR DZIAŁANIA

Mapa powiatu

Mapa powiatu

 

Starostwo Jarosław

Powiat Jarosławski położony jest w południowo-wschodniej Polsce w województwie podkarpackim. Rozciąga się na dwóch krainach geograficznych – przeważająca część znajduje się w Kotlinie Sandomierskiej, a nieznaczny – południowy górski koniec, należy do Podgórza Karpackiego. Wschodnia granica powiatu pokrywa się z granicą polsko-ukraińską i liczy niewiele ponad 7 km, jednak duże znaczenie ma usytuowanie na tym odcinku Drogowego Przejścia Granicznego Korczowa – Krakowiec.

Powiat jarosławski jest jednym z 21 powiatów województwa podkarpackiego. Jest 6-tym, co do wielkości powiatem województwa podkarpackiego. Obszar powiatu to 1029 km 2 , co stanowi blisko 6% powierzchni województwa. Pod względem liczby mieszkańców zajmuje 4-e miejsce w województwie. Ludność powiatu jarosławskiego to 122 tys. mieszkańców, z czego ok. 62% zamieszkuje na wsi. Gęstość zaludnienia – średnio 119 osób/km 2 , jest zbliżona do średniej krajowej. Powiat jarosławski ma charakter rolniczo-przemysłowy. Powierzchnia użytków rolnych wynosi ok. 68% ogólnej powierzchni powiatu, natomiast ok. 22% porastają lasy.

Terytorialnie powiat podzielony jest na dwa miasta: Jarosław i Radymno oraz na dziewięć gmin: Chłopice, Jarosław, Laszki, Pawłosiów, Pruchnik, Radymno, Rokietnica, Roźwienica i Wiązownica, w skład których wchodzi 97 sołectw. Z powiatem jarosławskim graniczą powiaty: lubaczowski – na północnym-wschodzie, przeworski – na zachodzie i przemyski – na południowym-wschodzie.

Jednym z głównych atutów powiatu jest jego strategiczne położenie na głównych szlakach komunikacyjnych, tak kołowym, jak i kolejowym, biegnących z Europy Zachodniej na Ukrainę i dalej na południowy-wschód Europy. Obok międzynarodowej trasy E-40 planowany jest przebieg autostrady A-4 Zachód – Wschód, której ostatni odcinek na terenie Polski przebiegać będzie właśnie przez powiat jarosławski i przetnie granicę państwa w Korczowej.

Powiat Jarosławski zalicza się do regionów bardzo atrakcyjnych turystycznie. Od setek lat krzyżowały się tu kultury Bizancjum i Zachodu Europy, pozostawiając niespotykaną mozaikę stylów architektonicznych, tradycji i zwyczajów. Również urozmaicony krajobraz, rozległe kompleksy leśne bogate w zwierzynę, bogactwo rzadkich okazów fauny i flory, czyste wody i powietrze czynią ziemię jarosławską miejscem szczególnym.

 

 

Miasto Jarosław zlokalizowane jest nad rzeką San przy drodze międzynarodowej E-40 i linii kolejowej Kraków – Przemyśl. Zajmuje powierzchnię 35 km 2 , a liczy obecnie ponad 40 tysięcy mieszkańców. Jarosław jest głównym ośrodkiem przemysłowym w powiecie. Tu zlokalizowane są największe zakłady funkcjonujące na terenie powiatu. Do najważniejszych z nich należą: Huta Szkła Jarosław stanowiąca część międzynarodowego koncernu „O-I Produkcja Polska” S.A., jarosławski oddział Zakładów Mięsnych „SOKOŁÓW” S.A. , Zakłady Przemysłu Cukierniczego „LU Polska” (dawne zakłady „SAN”), Karpacki Zakład Gazowniczy (kopalnia gazu, tłocznia i rozdzielnia gazu, podziemne magazyny gazu), Zakład Przemysłu Zbożowego, Firma „LEAR” (zlokalizowana w części obiektów po dawnych zakładach „Jarlan”), Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji oraz wiele innych mniejszych zakładów.

Początki Jarosławia i jego najstarsze dzieje gubią się w podaniach. Pierwsze wzmianki z 1152 roku zawarte w Kronice Ruskiej określają miasto jako gród warowny należący do księcia włodzimiersko-halickiego. Odgrywająca coraz większą rolę pierwotna osada miejska położona na wzgórzu Św. Mikołaja z kościołem pod tym samym wezwaniem, ok. 1323r. otrzymała przywilej lokacyjny na tzw. prawie polskim. Po nadaniu przez księcia Władysława Opolczyka nowych praw miejskich i lokacji na prawie magdeburskim w 1375r. Jarosław został przeniesiony na teren obecnej starówki. Rozwijające się szybko miasto ok. 1387 r. przeszło na własność możnego rodu Tarnowskich, następnie jego dzieje wiązały się z losami dziedziczących je rodów: Odrowążów, Kostków, Ogstroskich, Sieniawskich, Zamojskich, Koniecpolskich, Sobieskich i Czartoryskich. Z rąk tych ostatnich miasto wykupiło się w II poł. XIXw.

Status miasta prywatnego był dla jego rozwoju korzystny, a bogactwo Jarosławia stało się z czasem wręcz legendarne. Przyczyniały się do tego m.in. słynne jarmarki jarosławskie, z których największy zwany „wielkim” trwał cztery tygodnie. Zjeżdżali się na niego kupcy z całej Europy i Bliskiego Wschodu. Dzięki położeniu nad spławną rzeką w XVI i XVII w. Jarosław był także ważnym portem na rzece San, skąd spławiano towary aż do Gdańska. Pamiątką po tych świetnych dla rozwoju miasta czasach są dawne kamienice mieszczańskie z charakterystyczną „wiatą” wewnętrzną i trzykondygnacyjnymi, rozległymi piwnicami służącymi onegdaj do przechowywania towarów kupieckich, a w czasie klęsk i pożóg do ukrywania się ludzi i ratowania dobytku. Niektóre z tych kamienic można podziwiać do dzisiaj, a w jednej z nich (kamienica Orsettich) mieści się Muzeum Miejskie w Jarosławiu.